Participatiewet en Wet banenafspraak

Wat zijn de belangrijkste onderdelen van de sinds 2015 geldende Participatiewet en de Wet banenafspraak en quotumregeling?

Participatieproof worden

De Participatiewet moet ervoor zorgen dat meer mensen, met en zonder beperking, werk vinden bij een gewone werkgever. Deze wet komt in de plaats van drie andere: de Wet werk en bijstand (WWB), de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en een aanzienlijk deel van de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong). Voortaan is er een regeling voor iedereen die kan werken, maar daarbij ondersteuning nodig heeft. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van deze wet.
 

De Wet banenafspraak en quotumregeling

Het kabinet heeft afspraken met sociale partners om extra banen te realiseren voor mensen die niet in staat zijn het wettelijk minimumloon te verdienen. In het sociaal akkoord uit 2013 is afgesproken om de komende jaren 125.000 extra banen (25,5 uur per week) te scheppen. Deze afspraken zijn vastgelegd in 2015 in de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten. De banenafspraak houdt in dat er in de marktsector 100.000 extra banen komen voor mensen met een beperking en 25.000 bij de overheid.

Alle werkgevers, grote en kleine, kunnen voor deze extra banen zorgen. Als deze vrijwillige afspraak tussen kabinet en werkgevers te weinig banen oplevert, kan een quotumregeling worden geactiveerd. In 2016 is het aantal extra banen voor het eerst gemeten. De uitkomst van de meting was dat werkgevers in beide sectoren op koers liggen. In 2017 heeft de twee-meting plaatsgevonden. Uit de tweemeting blijkt dat publiek en privaat samen de banenafspraak hebben gehaald maar dat publiek achterblijft bij het te realiseren aantal. SZW heeft hierop het proces dat moet leiden tot het wettelijk quotum voor de publieke sector, in werking gesteld. In 2018 volgen weer nieuwe metingen.

Als je als organisatie binnen de publieke sector wilt weten wat het in werking stellen van het wettelijk quotum voor jouw organisatie betekent, dan kan je gebruik maken van de demoversie quotumcalculator (Let op!! dit bestand is gezippt en zal voor gebruik eerst 'ge-unzippt' moeten worden).

Minister Plasterk, de toenmalige minister van BZK, heeft de overheidssectoren verzocht om met een gezamenlijk Plan van Aanpak (PvA) te komen, waardoor de publieke sector wel in staat is de aantallen te realiseren. Om enige eenduidigheid in de Plannen van Aanpak te bewerkstelligen en in de veelheid van informatie hoofdzaken van bijzaken te onderscheiden, verzochten de Projectleiders banenafspraak Overheid en Onderwijs het VSO een handreiking aan te leveren om tot sectorale plannen te komen.

Dit document is bedoeld als handreiking met bouwstenen die de sectorprojectleiders vertaald en passend naar de sectoreigen sfeer en cultuur, kunnen aanwenden voor het eigen Plan van Aanpak.

Wie vallen onder de doelgroep (grove definitie, situatie april 2017)?

  • mensen die onder de Participatiewet vallen en geen wettelijk minimumloon kunnen verdienen;
  • mensen met een Wet sociale werkvoorziening (WSW-) indicatie;
  • Wajongers met arbeidsvermogen (oud (van voor 2010) en nieuw (tussen 2010 en 2015));
  • mensen met een Wet Inschakeling Werkzoekende (WIW-)baan /of een In- en Doorstroom (ID-)baan.
  • voor het quotum tellen ook jonggehandicapten mee die alleen met ondersteuning het wettelijk minimumloon kunnen verdienen.

Een verfijnde definitie van de doelgroep.

Wat telt wel en wat telt niet mee bij het wettelijk minimumloon?

De quotumheffing:

  • is een dwangmaatregel;
  • is alleen van toepassing op werkgevers met 25 of meer werknemers, die jaarlijks meer dan 40.575 verloonde uren via de loonaangifte verantwoord hebben;
  • is een heffing op individueel niveau werkgever;
  • geldt voor de doelgroep banenafspraak. Toegevoegd aan de groep zijn mensen met een medische beperking die is ontstaan voor hun 18e verjaardag of tijdens studie. Zij kunnen met bepaalde voorziening het wettelijk minimumloon verdienen;
  • mocht een werkgever er niet in slagen het beoogde percentage te halen, kan er in 2018 een boete van maximaal €5.000,- per niet geplaatste werknemer worden opgelegd. Dit gebeurt dan in de vorm van een opslag op de basispremie van de Wet op de Arbeidsongeschiktheid (WAO) of de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA).

Meer informatie over begrippen als arbeids- en inleencontracten, ingekochte diensten en over de doelgroep van de banenafspraak staat in het volledige document van de module 'Participatieproof worden'.